آموزش
بانک سرمایه
قرض‌الحسنه، مرابحه، جعاله: تفاوت عقود بانکی به زبان ساده
تحریریه‌ی رهیار
۱۴۰۵/۰۴/۰۹2 دقیقه مطالعه
در قراردادهای بانکی ایران نام عقد فقط یک اصطلاح حقوقی نیست — تعیین می‌کند چقدر می‌پردازید، پول را برای چه کاری می‌توانید خرج کنید و چه محدودیت‌هایی دارید.
قرض‌الحسنه
- ماهیت: قرضِ بدون سود؛ بانک فقط کارمزد عملیاتی می‌گیرد
- نرخ معمول: ۰٪ تا ۴٪
- محدودیت: منابع محدود، گاهی سهمیه‌بندی یا محدودیت مصرف
- مناسب برای: نیازهای مصرفی و ضروری
کارمزد قرض‌الحسنه باید هزینه‌ی عملیات بانک را بپوشاند، نه سود بسازد. به همین دلیل نرخش تک‌رقمی است.
مرابحه
- ماهیت: بانک کالا یا خدمتی را می‌خرد و با سود مشخص به شما می‌فروشد
- نرخ معمول: ۱۲٪ تا ۲۳٪
- محدودیت: معمولاً برای خرید کالا و خدمات — کارت اعتباری مرابحه‌ای نمونه‌ی رایج است
- مناسب برای: خرید مشخص، وقتی قرض‌الحسنه در دسترس نیست
جعاله
- ماهیت: پرداخت اجرت در برابر انجام کار مشخص
- کاربرد رایج: تعمیر و تکمیل ساختمان — مکمل وام خرید مسکن
عقود دیگری که می‌بینید
| عقد | کاربرد |
|---|---|
| فروش اقساطی | خرید کالای بادوام، مسکن |
| مشارکت مدنی | پروژه‌های تولیدی و ساخت |
| اجاره به شرط تملیک | تجهیزات، مسکن |
| سلف | پیش‌خرید محصول |
چرا این تفاوت‌ها برای شما مهم است؟
- نرخ: فاصله‌ی قرض‌الحسنه و عقود تجاری می‌تواند ۱۵ واحد درصد یا بیشتر باشد
- محدودیت مصرف: برخی عقود پول را به خرید مشخصی گره می‌زنند
- مدارک: عقود تجاری ممکن است فاکتور یا قرارداد خرید بخواهند
- در دسترس بودن: منابع قرض‌الحسنه محدودتر است
سؤالی که باید از بانک بپرسید
«این وام تحت چه عقدی است، و آیا گزینه‌ی قرض‌الحسنه هم دارم؟» — بسیاری از متقاضیان بدون پرسیدن، عقد گران‌تر را می‌پذیرند در حالی که گزینه‌ی ارزان‌تر هم موجود بوده است.
نکته‌ی محاسباتی مشترک
در هر عقدی، این دو را بپرسید: نرخ روی مانده‌ی نزولی است یا اصل وام؟ و با چه دوره‌ای — ماهیانه یا سالیانه؟ بدون این دو، مقایسه‌ی نرخ‌ها بی‌معناست.
ماشین‌حساب وام رهیار من روش محاسبه‌ی اختصاصی هر بانک را اعمال می‌کند تا هزینه‌ی واقعی هر گزینه را ببینید.
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده — اولین نفر باشید.