سپرده‌ی بلوکه‌شده چقدر برایتان هزینه دارد؟
«مسدودی» در شرایط وام معمولاً یک خط کوچک است که کسی جدی نمی‌گیرد. اما سرمایه‌ای که تا پایان بازپرداخت قفل می‌شود، هزینه‌ای دارد که در هیچ جدول نرخی نوشته نمی‌شود.
سه شکل مسدودی
| شکل | معنا |
|---|---|
| مسدودی کامل سپرده | کل سپرده تا تسویه قفل است — مثل طرح‌های پشتوانه‌دار |
| مسدودی درصدی از تسهیلات | بخشی از وام را می‌گیرید اما نمی‌توانید خرج کنید |
| بدون مسدودی | سپرده پس از دریافت وام آزاد است |
شکل دوم بدترین است، چون هم روی مبلغ مسدود سود می‌پردازید و هم استفاده‌ای از آن ندارید.
محاسبه‌ی هزینه‌ی مسدودی
سؤال درست این است: اگر این پول آزاد بود، چه بازدهی داشت؟
هزینه‌ی مسدودی ≈ مبلغ مسدود × بازدهی جایگزین × مدت مسدودی
اما یک استثنای مهم وجود دارد: اگر سپرده‌ی بلوکه‌شده همچنان سود می‌دهد، هزینه‌ی واقعی فقط تفاوت میان بازدهی جایگزین و سود سپرده است — نه کل مبلغ.
دو حالت متفاوت
- سپرده‌ی بلوکه‌ی سوددار: مثل طرح تندیس بانک کارآفرین — سپرده قفل است اما سود می‌گیرد. هزینه‌ی خالص اندک است
- مسدودی بی‌سود: مبلغی که نه در دسترس است نه بازدهی دارد. این هزینه‌ی کامل است
پیش از امضا حتماً بپرسید: «مبلغ مسدود سود می‌گیرد یا نه؟» پاسخ این سؤال، هزینه‌ی واقعی وام را چند برابر یا چند بخش می‌کند.
یک مثال عددی
وام ۲۰۰ میلیون تومانی، بازپرداخت ۳۶ ماهه، سپرده‌ی بلوکه ۲۲۰ میلیون تومان:
- اگر سپرده سود نمی‌گرفت، هزینه‌ی فرصت سه‌ساله رقم بزرگی می‌شد — احتمالاً بیش از خود اصل وام
- اما چون سپرده در طول همان سه سال سود می‌گیرد، بخش عمده‌ی این هزینه جبران می‌شود
پس هزینه‌ی خالص شما تقریباً برابر است با تفاوت نرخ وام و سود سپرده — رقمی به‌مراتب کوچک‌تر از آنچه نرخ اعلامی نشان می‌دهد.
هزینه‌ای که عدد ندارد: نقدشوندگی
سرمایه‌ی قفل‌شده حتی وقتی سود می‌دهد، یک چیز را از شما گرفته است: امکان استفاده در فرصت‌های پیش‌بینی‌نشده. اگر در طول دوره به آن پول نیاز پیدا کنید، دستتان بسته است.
این را نمی‌شود دقیق قیمت‌گذاری کرد، اما در تصمیم باید لحاظش کنید — به‌ویژه اگر سپرده‌ی بلوکه‌شده بخش عمده‌ی پس‌انداز شماست.
پنج سؤال درباره‌ی مسدودی
- چه مبلغی مسدود می‌شود — درصدی از وام یا کل سپرده؟
- مبلغ مسدود سود می‌گیرد یا نه؟
- تا چه زمانی مسدود می‌ماند — تا دریافت وام یا تا تسویه‌ی کامل؟
- با پرداخت هر قسط، بخشی از مسدودی آزاد می‌شود؟
- در صورت تسویه‌ی زودهنگام، سپرده فوراً آزاد می‌شود؟
سؤال چهارم را کمتر کسی می‌پرسد و پاسخ آن گاهی مثبت است — یعنی با پیشرفت بازپرداخت، بخشی از سرمایه‌تان زودتر آزاد می‌شود.
ابزار
صفحه‌ی مقایسه‌ی بانک‌های رهیار من ستون «درصد مسدودی حساب» را برای همه‌ی طرح‌ها نشان می‌دهد تا پیش از انتخاب بدانید چه بخشی از سرمایه‌تان قفل خواهد شد.
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده — اولین نفر باشید.