وقتی سود سپرده بخشی از هزینه‌ی وام را برمی‌گرداند
در مقایسه‌ی وام‌ها، معمولاً فقط نرخ تسهیلات را می‌بینیم. اما در طرح‌هایی که سپرده در طول دوره باقی می‌ماند و سود می‌گیرد، هزینه‌ی واقعی شما کمتر از نرخ اعلامی است.
مفهوم ساده
اگر روی وام ۵٪ می‌پردازید و همزمان سپرده‌تان سود دریافت می‌کند، هزینه‌ی خالص شما تفاوت این دو است — نه عدد ۵٪.
این محاسبه در طرح‌های «پشتوانه‌ی سپرده» معنا دارد، جایی که سپرده تا پایان بازپرداخت سر جایش می‌ماند.
یک مثال
فرض کنید سپرده‌ی ۲۰۰ میلیون تومانی دارید و ۱۸۰ میلیون تومان وام گرفته‌اید:
| جریان | جهت |
|---|---|
| نرخ تسهیلات روی ۱۸۰ میلیون | پرداخت شما |
| سود سپرده روی ۲۰۰ میلیون | دریافت شما |
| خالص | تفاوت این دو |
توجه کنید که پایه‌ها متفاوت‌اند: سود روی کل سپرده حساب می‌شود اما هزینه روی مانده‌ی وام که با هر قسط کاهش می‌یابد. یعنی با گذشت زمان، تراز به نفع شما می‌رود.
سه شرط برای اینکه این محاسبه معتبر باشد
- سپرده واقعاً سود بگیرد — سپرده‌ی قرض‌الحسنه سودی ندارد
- بلوکه شدن مانع پرداخت سود نشود — این را صریح بپرسید
- نرخ سپرده در طول دوره ثابت بماند — یا دست‌کم بدانید چگونه تغییر می‌کند
شرط دوم کلیدی است. در برخی طرح‌ها سپرده‌ی بلوکه‌شده همچنان سود می‌گیرد و در برخی نه. تفاوت این دو حالت، هزینه‌ی وام شما را چند برابر می‌کند.
چرا این در جدول‌های مقایسه دیده نمی‌شود
جدول‌های مقایسه‌ی نرخ، هزینه‌ی وام را جدا از بازدهی سپرده نشان می‌دهند — چون این دو محصول متفاوت‌اند. اما از دید شما، هر دو در یک ترازنامه‌ی شخصی می‌نشینند.
هزینه‌ی واقعی هر تصمیم مالی، تفاوت وضعیت شما «با آن تصمیم» و «بدون آن تصمیم» است — نه عددی که در قرارداد نوشته شده.
مقایسه با شکستن سپرده
گزینه‌ی جایگزین این است که به‌جای وام گرفتن، سپرده را بشکنید و از پول خودتان استفاده کنید. مقایسه:
- شکستن سپرده: سود دوره را از دست می‌دهید و گاهی جریمه‌ی برداشت زودهنگام هم می‌پردازید
- وام پشتوانه‌دار: سود سپرده حفظ می‌شود، اما نرخ وام می‌پردازید
اگر تفاوت نرخ وام و سود سپرده کمتر از جریمه‌ی شکستن باشد، وام گرفتن به‌صرفه‌تر است. این محاسبه را با نرخ‌های روز و شرایط دقیق سپرده‌ی خودتان انجام دهید.
و یک مزیت غیرمالی
سپرده‌ای که دست‌نخورده می‌ماند، سابقه‌ی خود را حفظ می‌کند. در بانک‌هایی که امتیاز بر پایه‌ی مدت و میانگین ساخته می‌شود، شکستن سپرده یعنی از دست دادن ماه‌ها سابقه.
ابزار
ماشین‌حساب وام رهیار من هزینه‌ی کل تسهیلات را با روش محاسبه‌ی هر بانک نشان می‌دهد؛ سود سپرده را با نرخ روز خودتان از آن کم کنید تا هزینه‌ی خالص واقعی به دست بیاید.
نظرات کاربران
هنوز نظری ثبت نشده — اولین نفر باشید.